Απομυθοποιώντας την χοληστερόλη: Μια σε βάθος συζήτηση για την υγεία και την διατροφή

Απομυθοποιώντας την χοληστερόλη: Μια σε βάθος συζήτηση για την υγεία και την διατροφή

Ο Δρ. Ρολάνδος Παύλου, συγγραφέας του βιβλίου "10 Μύθοι για τη Χοληστερόλη", αναλύει σε βάθος τι πραγματικά είναι η χοληστερόλη, την αναγκαιότητά της στον οργανισμό, τους μύθους γύρω από αυτήν και τον ρόλο της κετογονικής διατροφής στη μεταβολική υγεία.Σε μια συζήτηση συνέντευξη του - συζήτηση, αποκάλυψε ενδιαφέρουσες πτυχές σχετικά με τα συμφέροντα που διαμόρφωσαν την κυρίαρχη αφήγηση για τη χοληστερόλη.

Τι Είναι η Χοληστερόλη και γιατί είναι Αναγκαία;

Η συζήτηση ξεκίνησε με την διευκρίνιση των όρων: "χοληστερίνη" είναι η καθομιλουμένη, ενώ "χοληστερόλη" είναι ο πιο επιστημονικός όρος που επικράτησε διεθνώς για να περιγράψει αυτή τη στερόλη. Αυτό που μετράμε στις εργαστηριακές εξετάσεις ως "χοληστερόλη" δεν είναι η χημική ουσία η ίδια, αλλά τα οχήματα που τη μεταφέρουν στο αίμα, που ονομάζονται λιποπρωτεΐνες. Η χοληστερόλη είναι λιποδιαλυτή και δεν μπορεί να κυκλοφορήσει μόνη της στο υδάτινο περιβάλλον του αίματος, γι' αυτό και φορτώνεται σε λιποπρωτεΐνες, όπως η απολιποπρωτεΐνη Β, μαζί με τριγλυκερίδια, συνένζυμο Q10 και λιποδιαλυτές βιταμίνες.

Ο Δρ. Παύλου τόνισε ότι, ως γιατρός, αρνείται να δεχτεί ότι η φύση έχει κάνει ένα "μαζικό λάθος" δημιουργώντας μια ουσία που είναι επιβλαβής για τον άνθρωπο. Αντιθέτως, η χοληστερόλη είναι απόλυτα αναγκαία όχι μόνο για τον άνθρωπο αλλά για όλους τους ζωικούς οργανισμούς. Αποτελεί απαραίτητο συστατικό όλων των κυτταρικών μεμβρανών, είναι η βάση για την παραγωγή πολλών ορμονών (ιδίως των ορμονών του φύλου και της κορτιζόλης), παράγωγο της βιταμίνης D, και είναι κρίσιμη για τη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου, την άμυνα του οργανισμού, την οξειδωτική προστασία και την προστασία έναντι του καρκίνου.

Όρια Χοληστερόλης και Παρεξηγήσεις

Δυστυχώς, οι διεθνείς οργανισμοί έχουν υιοθετήσει μια ακραία θέση "όσο πιο χαμηλά, τόσο πιο καλά" για τα επίπεδα χοληστερόλης, χωρίς να θέτουν κατώτατο όριο. Ο Δρ. Παύλου θεωρεί αυτή την προσέγγιση προβληματική, καθώς το ιδανικό επίπεδο χοληστερόλης διαφέρει σε κάθε άνθρωπο και θα έπρεπε να εξατομικεύεται.

Μάλιστα, πολύ χαμηλή χοληστερόλη μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως προβλήματα μνήμης, στυτικής δυσλειτουργίας, πεσμένης λίμπιντο (λόγω επηρεασμού των ορμονών), καθώς και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου και διαβήτη.

LDL: Ο Κακός ο «Κακός» ή το «Θύμα»;

Ένας από τους μεγαλύτερους μύθους είναι ότι η LDL, η λεγόμενη "κακή" χοληστερόλη, βουλώνει τις αρτηρίες. Ο Δρ. Παύλου ξεκαθάρισε ότι η LDL δεν είναι μια ενιαία ουσία, αλλά αποτελείται από διάφορες κατηγορίες.

• Η μεγάλη, αφράτη LDL δεν συμμετέχει στην αθηρωμάτωση και παράγεται όταν καταναλώνουμε πολλά λιπαρά, όπως στην κετογονική διατροφή.

• Αντίθετα, η μικρή και πυκνή LDL είναι αυτή που συμμετέχει στην αθηρωμάτωση, και αυτή παράγεται όταν καταναλώνουμε πολλούς υδατάνθρακες.

Επιπλέον, η αθηρωμάτωση δεν είναι απλώς αποτέλεσμα της LDL, αλλά κυρίως της φλεγμονής και του τραυματισμού του τοιχώματος του αγγείου. Ο οργανισμός στην πραγματικότητα χρησιμοποιεί την αλλοιωμένη (οξειδωμένη ή γλυκοζυλιωμένη) LDL ως "μπάλωμα" για να επουλώσει τις πληγές στα αγγεία.

Η κλασική "υδραυλική" θεωρία, που παρομοιάζει τις αρτηρίες με σωλήνες που βουλώνουν από λίπη, είναι λανθασμένη. Αν ίσχυε, τα βουλώματα θα συνέβαιναν στις φλέβες (όπου το αίμα ρέει αργά) και όχι στις αρτηρίες, όπου η έντονη ροή και ο στροβιλισμός (όπως σε περίπτωση υπέρτασης) προκαλούν τον τραυματισμό του τοιχώματος.

Η Κετογονική Διατροφή και ο Ρόλος της

Η κετογονική διατροφή δεν ευνοεί τη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας, επειδή εξαλείφει τις βασικές αιτίες: φλεγμονή, οξείδωση, γλυκοζυλίωση και στρες. Συμβάλλει επίσης στη θεραπεία της υπέρτασης. Μειώνοντας αυτούς τους παράγοντες, μειώνεται δραστικά ο τραυματισμός των αγγείων. Επιπλέον, τα μεγάλα, αφράτα σωματίδια LDL που χαρακτηρίζουν την κετογονική διατροφή δεν μπορούν να εισέλθουν στο τοίχωμα του αγγείου για να δημιουργήσουν αθηρωμάτωση.

Ο Δρ. Παύλου τόνισε ότι τα υψηλά επίπεδα LDL δεν είναι προγνωστικός παράγοντας για την υγεία. Ένας άνθρωπος μπορεί να είναι υγιής με υψηλή LDL ή άρρωστος με χαμηλή LDL. Αναφέρθηκε στο φαινόμενο των "Lean Mass Hyper Responders" (LMHR), ατόμων με χαμηλό σωματικό βάρος των οποίων η LDL και η ολική χοληστερόλη αυξάνονται σημαντικά με την κετογονική διατροφή. Η κυρίαρχη θεωρία για αυτό είναι ότι, καθώς δεν έχουν αποθηκευμένο λίπος, χρησιμοποιούν περισσότερες λιποπρωτεΐνες για να μεταφέρουν τα απαραίτητα "καύσιμα" στον οργανισμό. Ωστόσο, ακόμα και σε αυτούς, όλοι οι άλλοι δείκτες υγείας βελτιώνονται.

Στατίνες και Διαβήτης

Οι στατίνες συχνά συνταγογραφούνται προληπτικά, ακόμη και σε διαβητικούς. Ο Δρ. Παύλου επεσήμανε ότι, ενώ οι στατίνες μειώνουν την LDL, αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για διαβήτη και επιδεινώνουν τον ήδη υπάρχοντα διαβήτη.

Λιποπρωτεΐνη (α) – Lp(a)

Η λιποπρωτεΐνη (α) ή LPA είναι μια παραλλαγή της LDL που βρίσκεται στο 20% του παγκόσμιου πληθυσμού. Η Lp(a) δρα όπως η LDL, αλλά πιο "αποδοτικά" στην επιδιόρθωση τραυμάτων στα αγγεία, ειδικά όταν υπάρχει φλεγμονή και τραυματισμός. Εάν δεν υπάρχει φλεγμονή και τραυματισμός, η Lp(a) απλά κάνει καλά τη δουλειά της βοηθώντας στην επούλωση.

Η Lp(a) είναι κατά 90% γενετική. Ενώ η κετογονική διατροφή μπορεί να τη μειώσει ελαφρά (περίπου 15%), άλλα μέσα όπως η βιταμίνη B3 είναι πιο αποτελεσματικά, και νέα φάρμακα υπό ανάπτυξη υπόσχονται πολύ μεγαλύτερη μείωση. Ωστόσο, ο Δρ. Παύλου τόνισε ότι το να εστιάζουμε μόνο στη μείωση των αριθμών της Lp(a) είναι λάθος. Το σημαντικό είναι να διορθώσουμε όλους τους άλλους παράγοντες που τραυματίζουν τα αγγεία. Φάρμακα που μείωσαν την Lp(a) στο παρελθόν δεν έδειξαν μείωση του καρδιακού κινδύνου.

Τρόφιμα Πλούσια σε Χοληστερόλη και Διατροφή

Ο Δρ. Παύλου υποστηρίζει ότι όλα τα απαραίτητα συστατικά πρέπει να λαμβάνονται από την τροφή, όχι από συμπληρώματα. Οι κύριοι παράγοντες οξείδωσης στη σύγχρονη διατροφή είναι τα σπορέλαια, το ψυχολογικό στρες και η ζάχαρη. Η αποφυγή αυτών μπορεί να μειώσει δραστικά τον καρδιακό κίνδυνο.

Αναφορικά με τα τρόφιμα πλούσια σε χοληστερόλη, όπως τα θαλασσινά και τα αυγά, ο Δρ. Παύλου ξεκαθάρισε ότι η διατροφική χοληστερόλη δεν έχει σημασία, καθώς ο οργανισμός παράγει τη δική του ποσότητα (περίπου 800 mg/ημέρα) και προσαρμόζεται ανάλογα με την πρόσληψη. Το γεγονός ότι οι διατροφικές οδηγίες των Αμερικανών αφαίρεσαν το 2015 την απαγόρευση της κατανάλωσης άνω των 300 mg χοληστερόλης ημερησίως, χωρίς καμία εξήγηση, υποδηλώνει ότι αναγνώρισαν το λάθος τους. Τα αυγά και το συκώτι θεωρούνται υπερτροφές και η αφαίρεσή τους από τη διατροφή μπορεί να προκαλέσει γενική επιδείνωση της υγείας.

Τα Συμφέροντα Πίσω από τον Μύθο της Χοληστερόλης

Η θεωρία ότι η χοληστερόλη είναι επικίνδυνη, αν και ξεκίνησε από αρχικές παρατηρήσεις, πήρε δυναμική λόγω οικονομικών συμφερόντων. Ο Δρ. Παύλου αποκάλυψε ότι η Coca-Cola και η βιομηχανία ζάχαρης χρηματοδότησαν επιστήμονες για να παράγουν μαγειρεμένα στοιχεία που ενοχοποιούσαν τη χοληστερόλη.

Οι λόγοι ήταν διπλοί:

1. Η οικονομική παραγωγή δημητριακών και σπορελαίων σε σχέση με τα ζωικά λίπη και το ελαιόλαδο.

2. Η ανακάλυψη ότι η προσθήκη ζάχαρης εκτοξεύει τις πωλήσεις προϊόντων, λόγω του εθιστικού κυκλώματος στον εγκέφαλο.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι φαινόμενο του 20ού αιώνα. Οι πραγματικοί ένοχοι, σύμφωνα με τον Δρ. Παύλου, είναι το κάπνισμα, η υπερκατανάλωση ζάχαρης και τα σπορέλαια. Τα σπορέλαια, παρόλο που μειώνουν τη χοληστερόλη, αυξάνουν τους θανάτους, κυρίως από καρκίνο, λόγω του οξειδωτικού στρες που προκαλούν. Είναι βιομηχανικά, χημικά επεξεργασμένα λάδια, σε αντίθεση με τα φυσικά ζωικά λίπη και το βούτυρο.

Επιπλέον, οι φαρμακοβιομηχανίες, σύμφωνα με ανάλυση της Goldman Sachs, επενδύουν στη "διαχείριση των ασθενειών" και όχι στη θεραπεία, με σκοπό τη διατήρηση των κερδών. Αυτό σημαίνει ότι μας θέλουν "ζωντανούς, αλλά όχι υγιείς".

Νέες Έρευνες και Μεθοδολογικές Αδυναμίες

Μια πρόσφατη έρευνα για την κετογονική διατροφή σε LMHR άτομα, η οποία έδειξε μια μέση αύξηση 18% στη μαλακή πλάκα των αγγείων, χρησιμοποιήθηκε για να κατηγορηθεί η κετογονική. Ωστόσο, ο Δρ. Παύλου επέκρινε τη μεθοδολογία της, καθώς απομόνωσε μόνο την υψηλή χοληστερόλη και την αθηρωματική πλάκα, χωρίς να λάβει υπόψη άλλους σημαντικούς παράγοντες όπως τα τριγλυκερίδια, η CRP, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, η άσκηση ή το ψυχολογικό στρες. Η ιατρική επιστήμη πρέπει να είναι πάντα εξατομικευμένη και να βλέπει όλους τους παράγοντες.

Πολλές άλλες έρευνες έχουν δείξει σημαντική βελτίωση της μεταβολικής εικόνας με την κετογονική διατροφή, όπως αύξηση της HDL ("καλής" χοληστερόλης), μείωση της CRP, της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, της μικρής πυκνής LDL, απώλεια βάρους, θεραπεία της υπέρτασης και σημαντική βελτίωση έως και θεραπεία του διαβήτη. Αν και οι μακροχρόνιες μελέτες (άνω των 5 ετών) είναι ακόμη περιορισμένες, η εμπειρία ατόμων που ακολουθούν την κετογονική για πολλά χρόνια δείχνει εξαιρετική υγεία.

Διαλειμματική Νηστεία και Άλλοι Δείκτες Υγείας

Η διαλειμματική νηστεία είναι ένα ισχυρό θεραπευτικό εργαλείο που ενεργοποιεί την αυτοφαγία, μια διαδικασία κατά την οποία ο οργανισμός ανακυκλώνει και αποδομεί δυσλειτουργικά κύτταρα και όργανα, συνδυάζοντας αποτοξίνωση και αναγέννηση ιστών.

Αναφορικά με άλλους δείκτες υγείας:

• Χαμηλή HDL είναι ο πιο σίγουρος δείκτης καρδιακού κινδύνου, καθώς δείχνει ότι ο οργανισμός "σπαταλά" την HDL για να αντιμετωπίσει την επιβάρυνση από οξειδωμένη LDL. Η αύξηση της HDL απαιτεί συνεπείς, υγιεινές συνήθειες για μήνες, και το κάπνισμα (συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών τσιγάρων) την επηρεάζει αρνητικά.

• Το λίπος στο συκώτι (λιπώδης διήθηση) και τα υψηλά τριγλυκερίδια οφείλονται στην περίσσεια υδατανθράκων και την αντίσταση στην ινσουλίνη. Η κετογονική διατροφή μειώνει δραματικά και τους δύο αυτούς δείκτες.

• Η κετογονική διατροφή βελτιώνει θεαματικά τη λειτουργία του θυρεοειδούς (π.χ. σε Χασιμότο) μειώνοντας τη φλεγμονή, αφαιρώντας τη γλουτένη και αυξάνοντας την ευαισθησία στην ορμόνη Τ3.

• Η αντίσταση στην ινσουλίνη επηρεάζει τις ορμόνες του φύλου στις γυναίκες, μειώνοντας τα οιστρογόνα και συμβάλλοντας στην υπογονιμότητα και τις πολυκυστικές ωοθήκες.

Για την παρακολούθηση της υγείας σε άτομα που ακολουθούν κετογονική ή carnivore διατροφή, ο Δρ. Παύλου προτείνει αρχικά απλές αιματολογικές εξετάσεις (τριγλυκερίδια, HDL, ηπατικά ένζυμα, γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, Β12, ουρία, ουρικό οξύ) και κλινική εξέταση. Επίσης, η φυγοκέντρηση ή ηλεκτροφόρηση λιποπρωτεϊνών μπορεί να δείξει την επικίνδυνη μικρή πυκνή LDL, ανεξάρτητα από τη συνολική τιμή της LDL.

Συμπέρασμα

Η συζήτηση ανέδειξε τη χοληστερόλη ως απαραίτητη ουσία και όχι ως εχθρό, ξεκαθάρισε τους μύθους γύρω από την LDL και την αθηρωμάτωση, και ανέδειξε την κετογονική διατροφή ως ένα ισχυρό εργαλείο για την αντιμετώπιση της φλεγμονής και της μεταβολικής δυσλειτουργίας. Ο βασικός άξονας της φιλοσοφίας του Δρ. Παύλου είναι η εξατομίκευση της ιατρικής προσέγγισης, η αποφυγή της "αριθμολατρίας" και η κατανόηση των υποκείμενων βιολογικών διεργασιών, καθώς και η αναγνώριση των συμφερόντων που έχουν διαστρεβλώσει την επιστημονική αλήθεια για δεκαετίες.

Σημείωση: Το άρθρο βασίζεται αποκλειστικά στις πληροφορίες που παρέχονται στην πηγή. Οποιαδήποτε ιατρική συμβουλή πρέπει να δίνεται από εξειδικευμένο γιατρό με πλήρη γνώση του ιστορικού του ασθενούς.