Στην Ελλάδα το ψάρι βρωμάει από την ουρά ή αλλιώς: ξέπλυνε το κεφάλι και άσε την ουρά να σαπίζει

Στην Ελλάδα το ψάρι βρωμάει από την ουρά

ή αλλιώς: ξέπλυνε το κεφάλι και άσε την ουρά να σαπίζει

Στην Ελλάδα για τους...ορθολογιστές, το ψάρι βρωμάει από την ουρά.

Η φράση «το ψάρι βρωμάει απ’ το κεφάλι» λέγεται για να τονιστεί ότι η διαφθορά, η ανικανότητα ή το πρόβλημα ξεκινά από την ηγεσία. Όταν όμως "οι ορθολογιστές" της ελληνικής πραγματικότητας ισχυρίζονται το αντίθετο, ότι δηλαδή «το ψάρι βρωμάει από την ουρά», αποκαλύπτουν ένα βαθύτερο φαινόμενο:

Αντιστροφή της ευθύνης.

Αντί να αποδοθούν ευθύνες στην εξουσία, στους θεσμούς, στους πολιτικούς ή στους «επάνω», η κουλτούρα του αναποδογυρισμένου ψαριού ρίχνει την ευθύνη στους πολίτες, στους εργαζόμενους, στον «τεμπέλη Έλληνα», στον «ανίκανο δημόσιο υπάλληλο», στον "κακομαθημένο νέο".

Γιατί όμως να το λένε αυτό;
Για να δικαιολογήσουν την εξουσία. Αν φταίει η "ουρά", τότε η "κεφαλή" παραμένει καθαρή, σοφή και... ικανή να μας σώσει.
Για να αποτρέψουν τη συλλογική δράση. Αν το πρόβλημα είναι στους πολλούς, τότε δεν υπάρχει λόγος για διεκδικήσεις, αγώνες ή αλλαγές από τα κάτω.
Γιατί βολεύει το αφήγημα του "εξορθολογισμού" και των μεταρρυθμίσεων. Αν ο λαός είναι το πρόβλημα, τότε η λύση είναι η "πειθαρχία", η "τεχνοκρατία", η "διοικητική αναδιάρθρωση", ακόμα κι αν έρχεται με μαστίγιο.

Ένα παράδειγμα:

Στην οικονομική κρίση, αντί να αναζητηθούν ευθύνες στις τράπεζες, τους πολιτικούς, τα ευρωπαϊκά όργανα και τις εγχώριες ελίτ, άρχισε η αφήγηση ότι «όλοι μαζί τα φάγαμε» και «ο Έλληνας δεν πληρώνει φόρους».

«Στην Ελλάδα, όταν το ψάρι βρωμάει από την ουρά, η κεφαλή κάνει... την πάπια.»

Στην Ελλάδα του 2025 – ή του 1825, μικρή η διαφορά, το ψάρι δεν βρωμάει από το κεφάλι. Όχι. Για τους «νουνεχείς», τους «ψύχραιμους», τους «ορθολογιστές» του συστήματος, το ψάρι βρωμάει από... την ουρά.

Φταίει ο υπάλληλος, όχι ο υπουργός.
Φταίει ο γιατρός που πήρε φακελάκι, όχι το νομοθετικό πλαίσιο που τον κρατά φτωχό και εξαρτημένο.
Φταίει ο συνταξιούχος που δεν έμαθε να επενδύει στο χρηματιστήριο αντί να περιμένει τη σύνταξή του.
Φταίει το παιδί που δεν μπήκε σε STEM σχολή και όχι το σύστημα που μετατρέπει την παιδεία σε reality επιβίωσης.

Κι έτσι, το ψάρι το πιάνουμε ανάποδα.
Το μαγειρεύουμε ανάποδα.
Το σερβίρουμε ανάποδα.
Και το τρώμε... εμείς.

Γιατί εκείνοι που μας λένε ότι «το ψάρι βρωμάει από την ουρά» δεν είναι χαζοί. Είναι έξυπνοι. Ξέρουν τι λένε.

Αν φταίει η ουρά, τότε:
Το κεφάλι δεν χρειάζεται ν’ αλλάξει.
Η κυβέρνηση δεν φταίει.
Οι ελίτ είναι αθώες.
Οι τράπεζες είναι θύματα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι καλή μανούλα.
Η «αριστεία» καλά κρατεί.
Και εσύ, φίλε αναγνώστη, είσαι το πρόβλημα.

📍 Μικρό λεξικό του Ανάποδου Ψαριού:
Διαφθορά: Όταν την κάνει υπάλληλος. Αν την κάνει υπουργός, είναι "πρακτικός ρεαλισμός".
Κακοδιοίκηση: Όταν αργεί το ΚΕΠ. Όχι όταν η χώρα δεν έχει ενεργειακή στρατηγική.
Ανεπάρκεια: Όταν ο φοιτητής δεν περνάει τα μαθήματα. Όχι όταν το πανεπιστήμιο δεν έχει ούτε θέρμανση.

Ζούμε σε μια χώρα όπου ακόμα και τα ψάρια έχουν ταξική θέση.
Η ουρά στη φυλακή. Το κεφάλι σε πάνελ.
Η ουρά με πρόστιμο. Το κεφάλι με μπόνους.
Η ουρά στους κάδους. Το κεφάλι στις offshore.

Κι άμα πας να γυρίσεις το ψάρι κανονικά, σου λένε ότι είσαι λαϊκιστής, τεμπέλης ή... ψεκασμένος.

Τελικά ποιος βρωμάει περισσότερο; Η ουρά ή εκείνοι που παριστάνουν ότι δεν μυρίζει τίποτα;

Το θέατρο της ουράς:

Όλη η εξουσία,– μαζί με τα ΜΜΕ και τα φερέφωνα μέσα στην κοινωνία, έχουν στήσει μια παράσταση όπου φταίει μόνο η ουρά.

Για τις απάτες, τις κλοπές, τις καταχρήσεις και τις "αναθέσεις", φταίει ο... πολίτης.
Για το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας, φταίει ο «λαϊκισμός».
Για το ακριβό ρεύμα, φταίει η κατανάλωση.
Για τη φτώχεια, φταίει η τεμπελιά σου.

Κι όταν κόβουν μισθούς, επιδόματα και συντάξεις, όταν σου φορτώνουν νέους φόρους, όταν εξαφανίζουν κάθε δίχτυ προστασίας, σου λένε ότι αυτό είναι «εξορθολογισμός». Ή καλύτερα, «αναπτυξιακή στρατηγική». Δηλαδή, σε λίγο, αν είσαι καλός και υπάκουος, θα τρως με χρυσά κουτάλια.

Η φτώχεια όμως πρέπει να παραμένει αισθητή. Ζωντανή. Πιεστική. Για να σε κρατάνε εκεί. Σκυφτό. Ένοχο. Υπάκουο.

🐟 Κι ένα παράδειγμα φρέσκο...

Ακόμα και σήμερα, με κυβέρνηση των «αρίστων», ξεσπά ένα ακόμα σκάνδαλο, αυτή τη φορά με υπαλλήλους της υπηρεσίας που υποτίθεται διαχειρίζεται τις πενιχρές ενισχύσεις για αγρότες και κτηνοτρόφους. Δεν θυμόμαστε καν το όνομά της, γιατί δεν έχει σημασία: ο μηχανισμός είναι πάντα ο ίδιος.

Κάποιοι υπάλληλοι, ίσως χαμηλόβαθμοι, ίσως όχι, βρίσκονται στο στόχαστρο.

Αλλά ποιος έδωσε τις εντολές;
Ποιος τους τοποθέτησε σε αυτές τις θέσεις;
Ποιος ευνοήθηκε πολιτικά ή οικονομικά από τη “διαχείριση”;
Ποιος έβλεπε και έκανε ότι δεν έβλεπε;

Κανείς δεν θα ρωτήσει. Γιατί το κεφάλι δεν μυρίζει ποτέ.
Μόνο η ουρά.