Η σιωπηλή υποχώρηση: Όταν η εξωτερική πολιτική μετατρέπεται σε υποτέλεια

Η Ελλάδα δεν μπορεί να πορεύεται ελπίζοντας σε μια "άλλη" Τουρκία. Η απραξία δεν είναι ουδετερότητα,  είναι επιλογή. Και ενίοτε, είναι εθνικά επιζήμια.

Η άσκηση εξωτερικής πολιτικής προϋποθέτει επίγνωση του παρόντος και πρόβλεψη του μέλλοντος. Όταν όμως βασίζεται σε αυταπάτες και αδιέξοδες προσδοκίες, γίνεται

επικίνδυνη. Η διαχρονική επιθετικότητα της Τουρκίας δεν αφήνει περιθώρια για ψευδαισθήσεις. Το να περιμένει κανείς «να αλλάξει η Τουρκία» δεν είναι πολιτική· είναι άρνηση της πραγματικότητας. Και όσοι την ακολουθούν, δεν είναι απλώς ανίκανοι, γίνονται συνένοχοι σε μια πορεία εθνικής έκπτωσης.

Η Τουρκία δεν κρύβει τις προθέσεις της. Από το casus belli για την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, μέχρι το ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο, λειτουργεί με απόλυτη συνέπεια στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Εμείς τι κάνουμε; Αντί να προχωρήσουμε σε θεσμικά, νόμιμα και κυριαρχικά δικαιώματα, όπως η ανακήρυξη ΑΟΖ, η επέκταση των χωρικών υδάτων γύρω από την Κρήτη, ή ο συντονισμός με Κύπρο και Αίγυπτο,  επιλέγουμε να διατηρούμε «ήπιες σχέσεις» και να υπογράφουμε «συμφωνίες φιλίας». Με ποιο αντάλλαγμα;

Η κατάσταση επιβαρύνεται όταν διαφαίνεται ότι η αδράνεια δεν είναι απλώς αποτέλεσμα δειλίας ή γραφειοκρατικής βραδύτητας, αλλά πιθανώς εξυπηρετεί οικονομικά ή γεωπολιτικά συμφέροντα που επιθυμούν τη διατήρηση ενός status quo. Ένα status quo που αφήνει χώρο στην Τουρκία να επεκτείνει σιωπηρά την επιρροή της και εμάς να καταντούμε γεωπολιτική επαρχία.

Το 2011, ο τότε υπουργός του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης έκανε αυτό που επιβάλλει το εθνικό συμφέρον: χάραξε τα θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης, δίνοντας σήμα προς τη διεθνή κοινότητα για τα ενεργειακά μας δικαιώματα. Μεγάλοι ενεργειακοί κολοσσοί ανταποκρίθηκαν. Τι έκανε όμως η σημερινή κυβέρνηση από το 2019 και μετά; Σιωπή. Παράλυση. Καμία στρατηγική πρωτοβουλία. Ούτε ΑΟΖ, ούτε 12 μίλια, ούτε σύνδεση με Κύπρο και Αίγυπτο. Καμία συστηματική στήριξη στον στρατηγό Χάφταρ στη Λιβύη, τη μόνη δύναμη που αντιστεκόταν στο μνημόνιο Άγκυρας-Τρίπολης.

Η εξωτερική πολιτική δεν είναι δημόσιες σχέσεις. Είναι σκληρές επιλογές, εθνικά συμφέροντα, συμμαχίες που βασίζονται σε αποφασιστικότητα. Ας σκεφτούμε μόνο: πώς μπορεί ένας πρωθυπουργός που «αγνοείται» ακόμα και από ηγέτες όπως ο Ντόναλντ Τραμπ, να ηγηθεί αυτής της στρατηγικής αναμέτρησης;

Το ζήτημα ξεπερνά πλέον την ανικανότητα. Οριακά πλησιάζει την έννοια της εθνικής υπονόμευσης. Και κάποια στιγμή, όταν οι μελλοντικές γενιές ανατρέξουν στην περίοδο αυτή, δεν θα θέλουμε να είμαστε  συνένοχοι.