Ο Κόσμος μας: Μια προσομοίωση, ένα όνειρο ή μια πραγματικότητα;

Μια συζήτηση με τον επιστήμονα υπολογιστών από το MIT, συγγραφέα και επιχειρηματία βιντεοπαιχνιδιών Ryzswan Furk, εξερευνά τη συναρπαστική υπόθεση της προσομοίωσης, συνδέοντας την αρχαία μυστικιστική σκέψη με τη σύγχρονη κβαντική φυσική. Ο Furk υποστηρίζει ότι η ιδέα ενός προσομοιωμένου σύμπαντος προσφέρει μια πιο λογική εξήγηση για τις παράξενες συμπεριφορές της κβαντομηχανικής, σε σύγκριση με ένα στατικό, φυσικό σύμπαν.

Η Βάση της Υπόθεσης της Προσομοίωσης

• Μη Τοπική Πραγματικότητα και ο Παρατηρητής: Το 2022, τρεις επιστήμονες κέρδισαν το Βραβείο Νόμπελ αποδεικνύοντας ότι το σύμπαν δεν είναι «τοπικά πραγματικό», που σημαίνει ότι τα σωματίδια δεν υπάρχουν σε σταθερή κατάσταση μέχρι να παρατηρηθούν. Με απλά λόγια, το σύμπαν αποδίδεται (renders) μόνο όταν το κοιτάμε. Αυτό το φαινόμενο, γνωστό ως κβαντική αοριστία ή επίδραση του παρατηρητή, είναι παρόμοιο με την ιδέα της γάτας του Σρέντινγκερ, όπου η γάτα είναι ταυτόχρονα ζωντανή και νεκρή μέχρι κάποιος να κοιτάξει στο κουτί.
• Βελτιστοποίηση Πόρων: Ο Furk εξηγεί ότι ο λόγος που το σύμπαν θα λειτουργούσε έτσι είναι παρόμοιος με τον τρόπο που λειτουργούν τα βιντεοπαιχνίδια: βελτιστοποίηση πόρων. Για να εξοικονομήσουν μνήμη και υπολογιστική ισχύ, τα βιντεοπαιχνίδια αποδίδουν μόνο ό,τι χρειάζεται να αποδοθεί τη δεδομένη στιγμή.
• Το Προσομοιωμένο Πολυσύμπαν: Η ιδέα ενός "πολυσύμπαντος" γίνεται πιο λογική αν είναι προσομοιωμένο. Η ένσταση σε φυσικά, άπειρα σύμπαντα που διασπώνται σε κάθε κβαντικό γεγονός (κάτι που θα ήταν μια «διαρροή μνήμης» σε έναν υπολογιστή) αντιμετωπίζεται από τη θεωρία της προσομοίωσης. Σε ένα προσομοιωμένο πολυσύμπαν, η δημιουργία ενός νέου σύμπαντος είναι σαν την αντιγραφή δεδομένων ή πληροφοριών, και αυτά τα σύμπαντα μπορεί να υπάρχουν μόνο όσο χρειάζονται για τον υπολογισμό. Αυτό μοιάζει με την εκτέλεση προσομοιώσεων με διαφορετικές μεταβλητές, για να δοκιμαστούν οι πιθανότητες και να βρεθεί το πιο ευνοϊκό αποτέλεσμα.

Το Σύμπαν ως Παιχνίδι και οι Κανόνες του

• Πιθανότητα και Επανάληψη: Η ιδέα της πιθανότητας υποδηλώνει ότι κάτι έχει εκτελεστεί πολλές φορές. Ο Ryzswan παραθέτει τον φυσικό Amit Goswami, ο οποίος υποστήριξε ότι το σύμπαν τρέχει ξανά και ξανά, δοκιμάζοντας κάθε δυνατότητα. Αυτό είναι παρόμοιο με το πώς ένας προγραμματιστής παιχνιδιών αποφασίζει τις πιθανότητες για δυναμικά αποτελέσματα (π.χ., 50% πιθανότητα να σαπίσει μια καλλιέργεια).
• Παραγωγή Βασισμένη σε Κανόνες: Ο κόσμος μας μπορεί να είναι ένα παιχνίδι βασισμένο σε κανόνες, όπως το Minecraft, όπου απλοί αλλά περίπλοκοι κανόνες δημιουργούν έναν σταθερό, προβλέψιμο, αλλά εκπληκτικά ποικιλόμορφο κόσμο. Η φυσική μπορεί να εξηγηθεί ως η κατανόηση των κανόνων του παιχνιδιού.
• Η Ανθρωπική Αρχή: Η λεπτομέρεια των σταθερών του σύμπαντος που επιτρέπουν τη ζωή (η ανθρωπική αρχή) θα μπορούσε να εξηγηθεί ως αποτέλεσμα της εκτέλεσης της προσομοίωσης πολλές φορές μέχρι να βρεθεί ένα σύνολο σταθερών που υποστηρίζουν τη ζωή, παρόμοια με ένα πρόγραμμα σκακιού που δοκιμάζει πιθανές κινήσεις.
• Η Πραγματικότητα ως Πληροφορία: Ο φυσικός John Wheeler εισήγαγε τη φράση "it from bit" (το πράγμα από το bit), υποδηλώνοντας ότι οτιδήποτε φαίνεται φυσικό είναι στην πραγματικότητα χτισμένο από πληροφορίες. Αυτή η ιδέα, ότι ο κόσμος είναι πληροφορία, δεν είναι πλέον αμφιλεγόμενη στη φυσική. Η υπόθεση της προσομοίωσης παρέχει μια εξήγηση για το πώς αυτές οι πληροφορίες αποδίδονται ώστε να φαίνονται και να αισθάνονται φυσικές.

Μυστικισμός, Ψυχή και Ζωή μετά τον Θάνατο

• Ο Κόσμος ως Όνειρο/Ψευδαίσθηση: Πολυάριθμες θρησκευτικές παραδόσεις χρησιμοποιούν τη μεταφορά του ονείρου ή της ψευδαίσθησης για να περιγράψουν τον κόσμο. Παραδείγματα περιλαμβάνουν την "Maya" (ψευδαίσθηση) στις ινδουιστικές γραφές και την "ευχάριστη παραίσθηση" στο Ισλάμ. Ο Furk το παρομοιάζει με ένα βιντεοπαιχνίδι.
• Η Ψυχή ως "Παίκτης": Ο Ryzswan υποστηρίζει ότι ο "παίκτης" είναι η ψυχή. Σε αυτή την άποψη, η ψυχή "ντύνεται" το σώμα, παρόμοια με έναν παίκτη που επιλέγει έναν χαρακτήρα σε ένα παιχνίδι ρόλων.
• Εμπειρίες Κοντά στον Θάνατο (ΕΚΘ): Οι ΕΚΘ, όπου άνθρωποι χωρίς εγκεφαλική δραστηριότητα επιστρέφουν στη ζωή και αναφέρουν παρόμοιες εμπειρίες (όπως το να αιωρούνται πάνω από το σώμα τους, να βλέπουν ένα τούνελ φωτός ή να συναντούν ένα ον φωτός), είναι για τον Furk μια ισχυρή ένδειξη για την επιβίωση της συνείδησης μετά τον θάνατο και μιας μη φυσικής πραγματικότητας.
• Η Ανασκόπηση Ζωής: Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα φαινόμενα στις ΕΚΘ είναι η ανασκόπηση ζωής, όπου το άτομο βιώνει εκ νέου κάθε στιγμή της ζωής του από την οπτική γωνία των άλλων. Αυτό το παρομοιάζει με το να βλέπεις ένα replay ενός παιχνιδιού για να μάθεις από τα λάθη σου και να αλλάξεις συμπεριφορά, παρόμοια με τον Χρυσό Κανόνα ("Do unto others as you would have done unto you").
• Ξεχασμός και Βύθιση: Η ιδέα του ξεχασμού, κοινή σε διάφορες παραδόσεις (π.χ. ο ποταμός Λήθη στην ελληνική μυθολογία), μπορεί να είναι απαραίτητη για την πλήρη βύθιση στο παιχνίδι της ζωής, ώστε ο "παίκτης" να μπορεί να μάθει και να εξελιχθεί χωρίς να είναι δεσμευμένος από προηγούμενες αναμνήσεις.

Παράξενα Φαινόμενα ως "Γλίτσες" της Προσομοίωσης

• Προηγούμενο δεν είναι Πραγματικό: Το πείραμα της καθυστερημένης επιλογής στην κβαντική φυσική δείχνει ότι το παρελθόν δεν είναι σταθερό, αλλά "γεμίζει" όταν γίνεται η μέτρηση, υποδηλώνοντας ότι "το παρελθόν δεν υπάρχει πραγματικά σε ενιαία μορφή". Αυτό μοιάζει με τον τρόπο που ένα βιντεοπαιχνίδι αποδίδει το παρελθόν μόνο όταν χρειάζεται για τον παίκτη.
• Ελεύθερη Βούληση: Η συζήτηση για την ελεύθερη βούληση εξετάζεται υπό το πρίσμα της προσομοίωσης. Ενώ οι φυσικοί μπορεί να ορίζουν την ελεύθερη βούληση ως κβαντική τυχαιότητα, ο Furk πιστεύει ότι η πραγματική ελεύθερη βούληση απαιτεί κάποιον "έξω από το σύστημα" που είναι ελεύθερος να κάνει επιλογές. Η υπόθεση της προσομοίωσης μπορεί να συμβιβάσει τόσο την εκδοχή του "NPC" (όχι ελεύθερη βούληση) όσο και την εκδοχή του "παίκτη" (κάποια ελεύθερη βούληση).
• Συγχρονικότητα και Τεχνολογία: Ο Carl Jung όρισε τη συγχρονικότητα ως μια αιτιακή σύνδεση μεταξύ μιας εσωτερικής σκέψης και ενός εξωτερικού γεγονότος. Ο Furk το εξηγεί ως μια "τεχνολογική συγχρονικότητα" σε ένα σύμπαν βασισμένο στην πληροφορία, όπως οι στοχευμένες διαφημίσεις που εμφανίζονται αφού σκεφτείς ένα προϊόν.
• Ψυχεδελικά και Αντιλήψεις: Ορισμένοι αναφέρουν ότι ουσίες όπως το DMT τους επιτρέπουν να δουν τις "γραμμές πλέγματος της προσομοίωσης" ή την υποκείμενη δομή του φυσικού κόσμου, υποδηλώνοντας ότι μπορούμε να ανοίξουμε την αντίληψή μας για να δούμε περισσότερα.
• Τηλεπάθεια: Φαινόμενα όπως η τηλεπάθεια, που δεν έχουν νόημα σε ένα καθαρά υλιστικό μοντέλο, θα μπορούσαν να εξηγηθούν αν η συνείδηση δεν είναι "κλειδωμένη" στο avatar και μπορεί να "μετακινηθεί" στην "εικονική κάμερα" σε άλλες συντεταγμένες.
• Εξωγήινοι και Χρονοταξίδι: Η υπόθεση της προσομοίωσης καθιστά λογική την ύπαρξη άλλων πλανητών με ζωή, παρόμοια με τη διαδικαστική παραγωγή σε παιχνίδια όπως το No Man's Sky. Επίσης, το χρονοταξίδι θα ήταν δυνατό μέσα σε μια προσομοίωση (μέσω επανεκτέλεσης, αποθήκευσης καταστάσεων) σε αντίθεση με ένα γραμμικό φυσικό σύμπαν. Ο Philip K. Dick, ένας από τους πρώτους που μίλησε για την προσομοίωση στη σύγχρονη εποχή, πίστευε ότι ζούμε σε μια "υπολογιστικά προγραμματισμένη πραγματικότητα" όπου οι μεταβλητές μπορούν να αλλάξουν.

Σκοπός και Νόημα

Ο Furk έχει μια ισχυρή προτίμηση για την εκδοχή του RPG (παιχνιδιού ρόλων) της θεωρίας της προσομοίωσης, όπου η ζωή έχει νόημα και σκοπό. Αυτό το βλέπει ως ένα "κοσμικό πρόγραμμα αυτοβελτίωσης". Η "ανάλυση ζωής" (life review) μπορεί να είναι ένα μέσο μέτρησης του πώς αντιμετωπίζουμε τους άλλους. Η διαίσθηση μπορεί να είναι πληροφορίες που μας στέλνονται από πολλαπλά πιθανά μέλλοντα, ως τρόπος "πρόβλεψης" ή "πρό-οπτικοποίησης" αποτελεσμάτων.

Τέλος, ο Ryzswan Furk πιστεύει ότι καμία μεμονωμένη θρησκεία δεν έχει την πλήρη αλήθεια, αλλά ότι η θεωρία της προσομοίωσης μπορεί να λειτουργήσει ως "συνδετικός κρίκος" ή "κοινή γλώσσα" για τις κοινές αρχές πίσω από τις μυστικιστικές δοξασίες τους. Οι αρχαίοι μυστικοί και οι σύγχρονοι επιστήμονες, όπως ο Furk, χρησιμοποιούν τις τελευταίες τεχνολογικές μεταφορές για να περιγράψουν την βαθιά, συχνά ακατανόητη, φύση της πραγματικότητας.