Γιατί η Ελλάδα χρειάζεται επειγόντως αλλαγή στην άμυνα και την κοινωνία

Γενική Αξιολόγηση και Επείγουσα Ανάγκη Μεταρρύθμισης 

Ο Κωνσταντίνος Λαμπρόπουλος αξιολογεί τη νέα δομή των Ενόπλων Δυνάμεων ως κινούμενη προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, τονίζει την ανάγκη για μια συνολική φιλοσοφία μεταρρυθμίσεων και αλλαγών. Κανονικά, τέτοιες μεταρρυθμίσεις στην άμυνα απαιτούν σταδιακή προσαρμογή, αλλά λόγω των γεωπολιτικών και στρατηγικών αναγκαιοτήτων στο ευρύτερο διεθνές και περιφερειακό περιβάλλον, δεν υπάρχει η πολυτέλεια του χρόνου για κλιμακωτές αλλαγές ή διαβούλευση σε διαφορετικό πλαίσιο.

Απειλή Στρατιωτικής Σύγκρουσης και Μεταρρύθμιση 2030 

Ο τόνος του Υπουργού Εθνικής Άμυνας στη Βουλή χαρακτηρίστηκε ως δραματικός, υποδηλώνοντας αυξανόμενη απειλή. Ειδικότερα, ο Υπουργός φέρεται να υπαινίχθηκε, αν και καλυμμένα, την πολύ πιθανή επικείμενη στρατιωτική σύγκρουση Ελλάδος-Τουρκίας. Αυτή η αλλαγή στάσης του Υπουργού θεωρείται σημαντική, καθώς υποδηλώνει την πλήρη αντίληψη ότι η Τουρκία είναι μια επιθετική χώρα. Η μεταρρύθμιση έχει ονομαστεί «Μεταρρύθμιση 2030». Το 2030 αποτελεί ορόσημο που έχουν θέσει και ο πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου της Βρετανίας και ο επιθεωρητής των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων, καθώς μπορεί να υπάρξει μια δυνητικά ευρύτερη σύγκρουση στην Ευρώπη, με συνεπαγόμενες συγκρούσεις και στη Μέση Ανατολή. Αναφέρονται επίσης πιθανές συγκρούσεις Ευρώπης-Ρωσίας ήδη από το 2027, υποδεικνύοντας ότι «ημερομηνίες παίζουν».

Ανάγκη Εκσυγχρονισμού και Επιθετικού Δόγματος 

Σε περίπτωση σύγκρουσης πέραν της Ουκρανίας στην Ευρώπη (π.χ. Βαλτικές χώρες), η προσοχή της Ευρώπης και των ΗΠΑ θα στραφεί εκεί, ενώ οι ΗΠΑ στρέφονται ήδη και προς τον Ειρηνικό. Δεδομένου ότι οι Τούρκοι «αναζητούν διαρκώς παράθυρο ευκαιρίας», οι ένοπλες δυνάμεις πρέπει να εκσυγχρονιστούν μέσω εσωτερικής και εξωτερικής μεταρρύθμισης. Αυτό περιλαμβάνει μεταρρύθμιση στη δομή δυνάμεων και την αξιομαχία των δυνάμεων που αναπτύσσονται, βασισμένη σε νέα μοντέλα που αγγίζουν τη σύγχρονη πραγματικότητα. Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια μεταβατική κατάσταση όπου πρέπει να αλλάξουν πολλά, αν και είναι αδύνατο να αφομοιωθούν όλα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Πρέπει να αλλάξει η συνολική φιλοσοφία στις ένοπλες δυνάμεις, ώστε να γίνουν πιο επιθετικογενείς και να υπάρξει ένα επιθετικό δόγμα στις επιχειρήσεις. Για αυτό, απαιτείται τόσο η αλλαγή στις ένοπλες δυνάμες όσο και η πολιτική βούληση. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας δήλωσε ότι επιταχύνονται οι διαδικασίες ώστε, όταν έρθει η ώρα της σύγκρουσης, ο Έλληνας πρωθυπουργός να μπορεί να διαπραγματευτεί από θέση ισχύος και όχι αδυναμίας. Αυτό θεωρείται η πιο σημαντική κουβέντα, καθώς μετά από 50 χρόνια οι ένοπλες δυνάμεις μπαίνουν στο παιχνίδι των διαπραγματεύσεων, διότι δεν μπορεί κανείς να διαπραγματευτεί χωρίς στρατιωτική ισχύ στο τραπέζι, όπως έχει πει και ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Σουλτς.

Διαστρέβλωση της Πραγματικότητας και Πολιτικά Προβλήματα 

Μια σοφία διδαγμένη από την ιστορία είναι ότι η ελληνική αποτρεπτική στρατηγική έχει πληγεί από την αντίληψη των πολιτικών ότι μια σύγκρουση θα διαρκέσει λίγες ώρες και μετά θα επέμβουν οι Αμερικανοί για να την «παγώσουν». Αυτό χαρακτηρίζεται ως «αυτοκτονικό» και «τρομακτική διαστρέβλωση». Ενώ στην εποχή της μονοπολικότητας των ΗΠΑ οι Αμερικανοί μπορούσαν να επιφέρουν άμεσα αποτελέσματα, είναι διαφορετικό το να «παγώσουν» μια σύγκρουση με τον τουρκικό στόλο στον πάτο της θάλασσας σε σχέση με το να παγώσουν τη σύγκρουση με τρόπο που να οδηγήσει σε «ήττα» τύπου Ίμια. Γενικά, υπήρξε μια τεράστια στρέβλωση στο ελληνικό πολιτικό σύστημα, που οδηγούσε σε απόλυτη απαξίωση και διαστρέβλωση της πραγματικότητας, θεωρώντας ότι, επειδή Ελλάδα και Τουρκία είναι στο ΝΑΤΟ, δεν μπορούν να πολεμήσουν ποτέ. Η πεποίθηση ότι ο πόλεμος δεν θα γίνει επειδή κανείς δεν τον επιθυμεί χαρακτηρίζεται ως «ανοησία».

Προκλήσεις στις Στρατιωτικές Σχολές και το Προσωπικό 

Χρειάζεται να αλλάξουν πολλά αναφορικά με τις στρατιωτικές σχολές και τον αριθμό των εισακτέων. Υπάρχουν πολύ ανησυχητικά σημάδια λόγω έλλειψης κόσμου και πολύ χαμηλών μορίων στις εισαγωγικές εξετάσεις. Αυτό είναι αποκαρδιωτικό, καθώς η επιστήμη του πολέμου απαιτεί διαρκώς πολύ εξειδικευμένο προσωπικό. Υπάρχει μια γενική απαξίωση του στρατεύματος και των ενόπλων δυνάμεων από την πολιτεία, η οποία κάποτε τις θεωρούσε «βαρίδι» και «αντιπαραγωγικές». Θεωρείται ότι το μεγαλύτερο βαρίδι αποδεικνύεται τελικά το ίδιο το πολιτικό σύστημα.

Νέες Ονομασίες Σχηματισμών και Αυτονομία Νησιών 

Οι ονοματοδοσίες των σχηματισμών (Διοίκηση Ηπείρου-Μακεδονίας, Διοίκηση Θράκης, Διοίκηση Αιγαίου-Ανατολικής Μεσογείου) θεωρούνται συμφωνές, καθώς στέλνουν γεωπολιτικά μηνύματα και δίνουν διαφορετικό τόνο. Υπάρχουν ενστάσεις για την κατάργηση ονομάτων ιστορικών σχηματισμών, αλλά το μήνυμα που στέλνεται θεωρείται σημαντικό. Η λογική της αυτονομίας στα νησιά εκφράζεται ως θετική, αλλά απαιτούνται προϋποθέσεις για την υλοποίησή της.

Έργα Οχύρωσης και Δύναμη Αντεπίθεσης 

Οι εξαγγελίες για οχυρωματικά έργα εντός τριετίας θεωρούνται πολύ σημαντικές. Ειδική αναφορά γίνεται σε υπόγεια καταφύγια για οπλικά συστήματα για την επιβίωσή τους σε ενδεχόμενη επίθεση, καθώς και στη δημιουργία μιας «counterforce», δηλαδή μιας δύναμης που μπορεί να αντεπιτεθεί και να πλήξει καίρια σχηματισμούς και οπλικά συστήματα του αντιπάλου.

Προβλήματα Προσωπικού και Αξιοκρατίας 

Υπάρχει έλλειψη προσωπικού που να μπορεί να φέρει εις πέρας την αποστολή. Πρέπει να σταματήσει η αντίληψη ότι οι ένοπλες δυνάμεις αποτελούν «λύση δια πάσαν νόσον» και να μην επιτελούν ταυτόχρονα 30 ρόλους (πυρκαγιές, πλημμύρες), παρά μόνο σε έκτακτες καταστάσεις που υπερβαίνουν τα όρια της υπόλοιπης πολιτείας. Πρέπει να σταματήσει η αφαίμαξη του προσωπικού. Το προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων είναι αποφασισμένο να προασπίσει τα εθνικά δίκαια, αλλά υπάρχουν σοβαρά προβλήματα με την αξιοκρατία. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας πρέπει να επαναφέρει μια φιλοσοφία αξιοκρατίας στο στράτευμα, η οποία απουσίαζε σε μεγάλο βαθμό καθ' όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης. Υπήρχε ένα πολιτικό φίλτρο στις αποφάσεις, με ανθρώπους να υπηρετούν σε κεντρικές περιοχές (Αθήνα, Θεσσαλονίκη) ή να είναι παντελώς ανεκπαίδευτοι.

Εφεδρεία, Κοινωνική Αντίληψη και Θητεία 

Το θέμα της εφεδρείας είναι μείζον και πρέπει να εξεταστεί σε πραγματική βάση. Υπάρχουν αμφιβολίες για την εφαρμογή του φινλανδικού μοντέλου εφεδρείας, καθώς απαιτεί μια τελείως διαφορετική προσέγγιση και κοινωνική αντίληψη. Είναι κρίσιμη η ανάγκη να αλλάξει συνολικά η κοινωνική αντίληψη (η αντίληψη του έθνους, του κόσμου) για το θέμα της στράτευσης. Οι νέοι πλέον δεν προτιμούν τις στρατιωτικές σχολές, σε αντίθεση με το παρελθόν, επειδή έχει χαθεί το κοινωνικό και οικονομικό status και έχει απαξιωθεί η θητεία. Τέλος, αναφέρεται η ανάγκη για δημοσιονομικό χώρο, καθώς χωρίς αυτόν δεν μπορούν να γίνουν αλλαγές, καθώς και το θέμα της αύξησης της θητείας.

Οι αναφορές του Κωνσταντίνου Λαμπρόπουλου, βρίσκονται εδώ